POD OPIEKĄ ŚW. JÓZEFA I ŚW. MICHAŁA ARCHANIOŁA
(Reguła III Zakonu św. Dominika od Pokuty)

Contemplare et contemplata aliis tradere

Veritas liberabit vos

czwartek, 12 maja 2016

Katechizm... O modlitwie - Ks. Józef Deharbe SI

 

KATECHIZM

RZYMSKO-KATOLICKI




KS. JÓZEF DEHARBE SI



CZĘŚĆ TRZECIA

–––––––



O modlitwie



1. P. Co jest modlitwa?



O. Modlitwa jest to wzniesienie myśli i uczucia do Boga, aby Mu oddać chwałę albo dziękować Mu za dobrodziejstwa, albo błagać Go o łaskę. Dlatego rozróżniamy modlitwę pochwalną, dziękczynną i błagalną.



2. P. Czy modlitwa wszystkim jest potrzebna do zbawienia?



O. Modlitwa jest potrzebną do zbawienia wszystkim, skoro przyjdą do używania rozumu.



3. P. Dlaczego potrzebna jest modlitwa wszystkim do zbawienia?



O. Modlitwa potrzebna jest wszystkim do zbawienia, ponieważ:



1) Bóg ją nakazał, mówiąc w Piśmie świętym: Proście, a otrzymacie; szukajcie, a znajdziecie; kołaczcie, a będzie wam otworzone (Łk. XI, 9);



2) bez modlitwy nie osiągniemy łask potrzebnych do wytrwania w dobrem aż do końca.



*4. P. Jakie mamy pożytki z modlitwy?



O. Z modlitwy mamy następujące pożytki:



1) modlitwa łączy nas z Bogiem;



2) uczy nas myśleć o Bogu i o prawdach wiecznych, pogardzać dobrami znikomymi, a pragnąć dóbr wiecznych;



3) umacnia nas przeciwko złemu;



4) dodaje siły i ochoty do dobrego;



5) pociesza w strapieniu;



6) wyjednywa nam pomoc w potrzebie i łaskę wytrwania w dobrem do śmierci.



5. P. Jak powinniśmy się modlić, abyśmy osiągnęli te pożytki z modlitwy?



O. Powinniśmy się modlić: 1) nabożnie; 2) pokornie; 3) z ufnością; 4) z poddaniem się woli Bożej; 5) z wytrwałością.



6. P. Kiedy modlimy się nabożnie?



O. Modlimy się nabożnie, jeśli nie tylko ustami, lecz i sercem się modlimy, i unikamy wedle możności wszelkich roztargnień.



*7. P. Co powinniśmy czynić, aby uniknąć roztargnień na modlitwie?



O. Aby uniknąć roztargnień na modlitwie, powinniśmy przed modlitwą pozbyć się myśli o rzeczach doczesnych i pamiętać, że jesteśmy w obecności Boga, który na nas patrzy.



8. P. Kiedy modlimy się z pokorą?



O. Modlimy się z pokorą, jeśli modląc się, czujemy żywo naszą nędzę i niegodność, jak ów celnik, a nie chełpimy się dobrymi uczynkami, jak to czynili faryzeusze.



9. P. Kiedy modlimy się z ufnością?



O. Modlimy się z ufnością, jeśli mamy niezachwianą nadzieję, że Bóg nas wysłucha, o ile to posłuży ku Jego chwale i naszemu zbawieniu.



*10. P. Dlaczego możemy i powinniśmy mieć tę ufność niezachwianą?



O. Ponieważ Bóg, jako wszechmocny, może nam dać wszystko dobre, a jako najdobrotliwszy, chce nam je dać, dla zasług Jezusa Chrystusa, który nas o tym zapewnia, mówiąc: Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam, o cokolwiek prosić będziecie Ojca mego w imię moje, da wam (Jan XVI, 23).



*11. P. Dlaczegóż jednak nie zawsze otrzymujemy, o co się modlimy?



O. Nie zawsze otrzymujemy, o co się modlimy, ponieważ: 1) nie modlimy się dobrze; albo 2) ponieważ to, czego pragniemy, nie jest dla nas zbawienne; albo 3) ponieważ nie jesteśmy wytrwałymi w modlitwie.



12. P. Kiedy modlimy się z poddaniem się woli Bożej?



O. Modlimy się z poddaniem się woli Bożej, jeśli na wzór Chrystusa Pana, który rzekł: Ojcze, nie moja, lecz Twoja wola niech się stanie (Łk. XXII, 42), – pozostawiamy Bogu, kiedy i jak raczy nas wysłuchać.



13. P. Kiedy modlimy się wytrwale?



O. Modlimy się wytrwale, jeśli nie tylko nie ustajemy w modlitwie, gdy nie otrzymujemy tego, o co prosimy, lecz owszem modlimy się tym gorliwiej.



*14. P. Czy do modlitwy potrzeba zawsze pewnych wyrazów, czyli słów używać?



O. Do modlitwy ustnej potrzeba pewnych słów używać, ale można się także modlić tylko wewnętrznie, czyli rozmyślać.



*15. P. Co znaczy rozmyślać?



O. Rozmyślać znaczy rozpamiętywać życie i śmierć Jezusa Chrystusa albo którąkolwiek prawdę wiary, aby wzbudzać w sercu pobożne uczucia i dobre postanowienia.



*16. P. Kiedy powinniśmy się modlić?



O. Powinniśmy się modlić zawsze; bo Jezus Chrystus mówi: Trzeba się zawsze modlić, a nigdy nie ustawać (Łk. XVIII, 1).



*17. P. Jakże podobna modlić się zawsze?



O. Modlimy się zawsze, jeśli często myśl i serce wznosimy do Boga i ofiarujemy Mu wszystkie prace nasze, cierpienia i pociechy; lecz oprócz tego powinniśmy także modlić się w pewnych czasach.



18. P. Kiedy szczególnie mamy się modlić?



O. Mamy się modlić szczególnie:



1) w pokusach, potrzebach, w nieszczęściach osobistych i powszechnych;



2) z rana i wieczór, przed i po jedzeniu, gdy dzwonią na modlitwę i gdy jesteśmy w kościele.



19. P. Dlaczego mamy się modlić szczególnie w kościele?



O. Mamy się modlić szczególnie w kościele, ponieważ kościół przede wszystkim jest domem Bożym i miejscem modlitwy, gdzie wszystko, co widzimy i słyszymy, powinno nas pobudzać do rozważania rzeczy Bożych.



*20. P. Za kogo powinniśmy się modlić?



O. Powinniśmy się modlić za siebie i za wszystkich ludzi: za żywych i umarłych, przyjaciół i nieprzyjaciół, szczególnie za rodziców, krewnych, dobrodziejów, za zwierzchność duchowną i świecką, także za błędnowierców i niedowiarków.



Upomnienie: Rozważ, jak jesteś szczęśliwym, że tobie, robaczkowi ziemskiemu, wolno rozmawiać z Bogiem Najwyższym, jak z Ojcem. Módl się przeto często i ochotnie, tak w domu, jak w kościele, a zawsze nabożnie.





§ 1. O modlitwie Pańskiej



21. P. Która modlitwa jest najdoskonalszą?



O. Najdoskonalszą modlitwą jest modlitwa: "Ojcze nasz", czyli modlitwa Pańska.



22. P. Dlaczego nazywa się ona "modlitwą Pańską"?



O. Ona nazywa się modlitwą Pańską, ponieważ Pan Jezus nauczył nas jej i nakazał ją odmawiać.



23. P. Jak opiewa modlitwa Pańska?



O. Modlitwa Pańska tak opiewa: "Ojcze nasz, któryś jest w niebie; święć się Imię Twoje, przyjdź królestwo Twoje, bądź wola Twoja jako w niebie, tak i na ziemi; chleba naszego powszedniego daj nam dzisiaj, i odpuść nam nasze winy, jako i my odpuszczamy naszym winowajcom, i nie wódź nas na pokuszenie, ale nas zbaw ode złego, Amen".



24. P. Z czego składa się "Ojcze nasz"?



O. "Ojcze nasz" składa się z przedmowy i siedmiu próśb.



25. P. Jak opiewa przedmowa?



O. Przedmowa tak opiewa: "Ojcze nasz, któryś jest w niebie".



26. P. Co przypomina nam wyraz: "Ojcze"?



O. Ten wyraz: "Ojcze" przypomina nam, że Bóg jest Ojcem naszym i żeśmy dlatego powinni się modlić do Niego z dziecięcą czcią, miłością i ufnością.



27. P. Dlaczego mówimy: "Ojcze nasz", a nie "Ojcze mój"?



O. Mówimy: "Ojcze nasz", ponieważ Bóg jest Ojcem wszystkich ludzi i dlatego powinniśmy wszyscy, jako bracia, modlić się jedni za drugich.



28. P. Dlaczego dodajemy: "któryś jest w niebie"?



O. Dodajemy: "któryś jest w niebie", abyśmy sobie przypominali, że nas Bóg dla nieba stworzył i w niebie oczekuje, dlatego też sercem powinniśmy się oderwać od rzeczy ziemskich, a wznosić się ku niebu.



29. P. O co prosimy w pierwszej prośbie: "święć się Imię Twoje"?



O. W pierwszej prośbie prosimy, aby Imię Boskie nigdy nie było znieważane lub bluźnione; lecz aby Bóg od nas i od wszystkich ludzi był coraz więcej poznawany, miłowany i czczony.



30. P. O co prosimy w drugiej prośbie "przyjdź królestwo Twoje"?



O. W drugiej prośbie prosimy: 1) aby Kościół św., który jest królestwem Bożym na ziemi, rozszerzał się coraz bardziej; 2) aby Bóg królował w duszach naszych przez wiarę, nadzieję i miłość, i aby pomnażał w nas te cnoty; 3) abyśmy po tym życiu przyjęci byli do królestwa Bożego w niebie.



31. P. O co prosimy w trzeciej prośbie: "bądź wola Twoja, jako w niebie, tak i na ziemi"?



O. W trzeciej prośbie prosimy: abyśmy sami i wszyscy inni ludzie na ziemi spełniali wolę Boską tak wiernie i radośnie, jak to czynią aniołowie i święci w niebie.



32. P. O co prosimy w czwartej prośbie: "chleba naszego, powszedniego, daj nam dzisiaj"?



O. W czwartej prośbie prosimy: aby nam Bóg dać raczył, czego potrzebujemy codziennie dla duszy i ciała.



33. P. Dlaczego każe nam Chrystus Pan prosić o chleb "powszedni", czyli "codzienny"?



O. Chrystus Pan każe nam prosić o chleb powszedni, czyli codzienny, aby nas pouczył, że:



1) jak codziennie mamy potrzeby, tak codziennie powinniśmy prosić Boga o ich zaspokojenie;



2) że powinniśmy prosić tylko o to, co nam jest koniecznie potrzebne, nie zaś o bogactwa i rzeczy zbytkowne.



34. P. O co prosimy w piątej prośbie: "odpuść nam nasze winy, jako i my odpuszczamy naszym winowajcom"?



O. W piątej prośbie prosimy: aby nam Bóg grzechy nasze tak odpuścić raczył, jak my odpuszczamy tym, którzy nas obrazili.



35. P. O co prosimy w szóstej prośbie: "nie wódź nas na pokuszenie"?



O. W szóstej prośbie prosimy: aby Bóg wszystkie pokusy i niebezpieczeństwa grzechu od nas oddalić albo skutecznej łaski do ich zwyciężenia udzielić nam raczył.



36. P. Dlaczego dopuszcza Bóg, abyśmy byli kuszeni?



O. Bóg dopuszcza, abyśmy byli kuszeni, ponieważ chce: 1) utrzymać nas w pokorze; 2) pomnożyć naszą gorliwość w dobrym i nasze zasługi.



37. P. Co powinniśmy czynić, aby zwyciężyć pokusy?



O. Aby zwyciężyć pokusy, powinniśmy czuwać i modlić się, według słów Chrystusa Pana: Czuwajcie i módlcie się, abyście nie weszli w pokuszenie (Mt. XXVI, 41).



38. P. O co prosimy w siódmej prośbie: "ale nas zbaw ode złego"?



O. W siódmej prośbie prosimy, aby nas Bóg zachować raczył od wszelkiej szkody na duszy i ciele, szczególnie zaś od grzechu i potępienia wiecznego.



39. P. Dlaczego dodajemy wyraz: "Amen", to jest: "niech się stanie"?



O. Dodajemy wyraz: "Amen", to jest: "niech się stanie", abyśmy przezeń wyrazili nasze gorące pragnienie i ufność, że prośby nasze zostaną wysłuchane.



Upomnienie: Odmawiaj modlitwę Pańską zawsze z uwagą i uszanowaniem, pomnąc, że otrzymaliśmy ją od samego Zbawiciela.





§ 2. O "pozdrowieniu Anielskim"



*40. P. Którą modlitwę odmawiają zwykle chrześcijanie katolicy po modlitwie Pańskiej?



O. Po modlitwie Pańskiej zwykle odmawiają chrześcijanie katolicy ku czci Matki Boskiej modlitwę, którą nazywamy "pozdrowieniem Anielskim" albo "Zdrowaś Maryja".



41. P. Dlaczego dodajemy do modlitwy Pańskiej pozdrowienie Anielskie?



O. Dodajemy do modlitwy Pańskiej pozdrowienie Anielskie, aby Najświętsza Matka Boża wspierała naszą słabą modlitwę swoją możną przyczyną u Syna.



42. P. Co zawiera pozdrowienie Anielskie?



O. Pozdrowienie Anielskie zawiera modlitwę pochwalną i błagalną.



43. P. Które słowa są modlitwą pochwalną?



O. Modlitwą pochwalną są:



1) słowa archanioła Gabriela: "Zdrowaś Maryjo, łaskiś pełna, Pan z Tobą, błogosławionaś Ty między niewiastami";



2) słowa św. Elżbiety: "i błogosławion owoc żywota Twego", do których dodajemy Imię "Jezus".



44. P. Kiedy wyrzekł archanioł Gabriel przytoczone słowa?



O. Archanioł Gabriel wyrzekł przytoczone słowa, gdy zwiastował Najświętszej Pannie, że będzie matką Syna Bożego.



45. P. Kiedy wyrzekła św. Elżbieta przytoczone słowa?



O. Święta Elżbieta wyrzekła przytoczone słowa, gdy ją Najświętsza Panna nawiedziła po zwiastowaniu.



46. P. Dlaczego mówimy do Najświętszej Panny Maryi: "łaskiś pełna"?



O. Mówimy do Najświętszej Panny Maryi "łaskiś pełna", ponieważ:



1) Najświętsza Panna już przed narodzeniem swoim posiadała obfitość łask Boskich;



2) w tych łaskach Boskich ustawicznie wzrastała;



3) jest matką dawcy łask.



47. P. Dlaczego mówimy: "Pan z Tobą"?



O. Mówimy: "Pan z Tobą", ponieważ Bóg jest z Najświętszą Panną w sposób szczególniejszy, tak, że słusznie nazywa się wybraną córką Ojca niebieskiego, prawdziwą Matką Syna Bożego i najczystszą Oblubienicą Ducha Świętego.



48. P. Co oznaczają słowa pochwalne: "błogosławionaś Ty między niewiastami"?



O. One oznaczają, że Maryja jest najszczęśliwszą spośród niewiast, ponieważ:



1) Ona przed wszystkimi innymi obraną została na dziewiczą Matkę Boga;



2) Ona przyniosła światu zbawienie, podczas gdy pierwsza niewiasta przyniosła przekleństwo.



49. P. Dlaczego dodajemy: "błogosławiony owoc żywota Twego, Jezus"?



O. Aby okazać, że cześć Maryi Panny jest nieodłączona od czci Jezusa Chrystusa, i że Matkę czcimy dla Syna.



*50. P. Które słowa są modlitwą błagalną?



O. Modlitwą błagalną są słowa, które dodał Kościół: "Święta Maryjo, Matko Boża, módl się za nami grzesznymi teraz i w godzinę śmierci naszej. Amen".



51. P. Dlaczego dodał Kościół te słowa?



O. Kościół dodał te słowa, abyśmy często wzywali pomocy Najświętszej Panny Maryi we wszystkich potrzebach naszych, a szczególnie w godzinie śmierci.



52. P. Co trzeba mówić, gdy rano, w południe i wieczór dzwonią na "Anioł Pański"?



O. Gdy rano, w południe i wieczór dzwonią na "Anioł Pański" trzeba mówić:



"Anioł Pański zwiastował Pannie Maryi i poczęła z Ducha Świętego".



Zdrowaś Maryja itd.



"Oto ja służebnica Pana mojego, niech mi się stanie według słowa twego".



Zdrowaś Maryja itd.



"A Słowo stało się ciałem i mieszkało między nami".



Zdrowaś Maryja itd.



53. Dlaczego odmawiamy tę modlitwę?



O. Odmawiamy tę modlitwę, aby:



1) podziękować Bogu za wcielenie Jezusa Chrystusa;



2) czcić Matkę Boską i polecać się Jej opiece.



NAUKA: Z szczególniejszym nabożeństwem czcij Najświętszą Pannę Maryję i do Niej, jako do Matki, uciekaj się z dziecięcym zaufaniem we wszystkich sprawach i potrzebach, a staraj się naśladować Jej miłość ku Bogu i bliźniemu, cierpliwość, czystość i inne cnoty.



–––––––––––





Katechizm rzymsko-katolicki podług Ks. J. Deharbe T. J. dla szkół ludowych. We Lwowie. NAKŁADEM ZAKŁADU NARODOWEGO IMIENIA OSSOLIŃSKICH. 1885, ss. 295-308.